សម្លេងសាដៀវ ខែ ឧសភា 4, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in ទឹកខ្មៅកវី, សៀវភៅល្អៗ.trackback
សាដៀវជាឧបករណ៍ តន្ត្រី មួយ ប្រភេទ មាន ខ្សែ លួស ស្ពាន់តែ មួយ មាន សម្បក ឃ្លោក មួយ កំណាត់ទ្រភ្ជាប់ ពី ក្រោម ដង មាន ប៉ោលសម្រាប់ រឹត ឬ បន្ធូរខ្សែ ជា គ្រឿង ដេញ មាន សូរស័ព្ទ មូលរងំ ។ តន្រ្តី ករ ដែល ចេះ ដេញ ស្តាប់ ទៅ ពិរោះលន្លង់ លន្លោច ណាស់។តំណរៀង មកគេ និយម ហៅថា «ដេញសាដៀវ »។ ខ្លះ ថា «ដេញ ឯកតន្ត្រី»។
សាដៀវ,ខ្សែដៀវឬសាយ ដៀវ នេះ មាន អាយុរាប់ ពាន់ ឆ្នាំមកហើយ នៅ ក្នុង សង្គម កម្ពុជា យើង ។ ឧបករណ៍នេះ មាន ឆ្លាក់ រូបភាពជាប់ នឹង ក្បាច់ ផ្តែរ រចនាបថសម្បូរព្រៃគុក នៅ សតវត្សទី៧ ឆ្លាក់ នៅ ជញ្ជាំង ប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលបានកសាង តាំងពី សតវត្សទី៩ រហូត ដល់ សតវត្សទី១៣។
សាដៀវប្រគុំ សូរសម្លេង មិន រាបសារ ដូច ឧបករណ៍ដទៃ ទៀត ទេ គឺ ប្រគុំ ចេញ សំឡេង ផ្តក់ មុខ ផ្តក់ ក្រោយ ឮសូរ លេច ធ្លោ ជាង គេ ក្នុង ចំនោម ឧបករណ៍ដទៃ។ វាមាន សារៈសំខាន់ ណាស់ ក្នុង សង្គម ខ្មែរ ដូច្នេះ ទើប បុព្វបុរស យើង យក មក ឆ្លាក់ ជាប់នឹង ជញ្ជាំង ប្រសាទនានា។ បើយើង ឃើញ រូប ភាព នៅ លើ ជញ្ជាំង ប្រាសាទ បែបណា នោះ បច្ចុប្បន្ននេះ រូប រាង សាដៀវ នៅ តែ រក្សា រូប រាង ដើម ដដែល។ នៅ សតវត្ស ទី ២០ នេះ លោក តា ភិរម្យ ង៉ុយ កវី ដ៏ កំពូល កេះ សាដៀវ ផង ច្រៀង ផង ពី កន្លែង មួយ ទៅ កន្លែង មួយ រហូត ដល់ លោក មរណភាព(១៨៦៥-១៩៣៦)។
តាម វចនានុក្រម សម្តេចព្រះ សង្ឃរាជ ជួនណាត បានបញ្ជាក់ ប្រាប់ថា ពាក្យ សាដៀវ ឬ សាយ ដៀវ នេះ ជាពាក្យ សៀម(សាយ=ខ្សែ, ដៀវ=មួយ) និង បានបញ្ជាក់ ថា គួរហៅខ្សែមួយ ឬ ឯកតន្រ្តីវិញ។
ស្តាប់សូរ សាដៀវ
១. ស្តាប់ ភ្លេង សាដៀវសូរស័ព្ទទូងៗ
ដេញស្អំដើម ទ្រូង បំពេរ ជាតិ ខ្មែរ
ឲ្យ ឮឲ្យចាំបណ្តាំពុក ម៉ែ
ផ្តាំឲ្យ កូន ថែ មាតុភូមិ កម្ពុជា។
២. សាដៀវ ថ្នាក់ ថ្នម អម ដោយ ឈើប៉ី
ច្រៀង ដាស់ ប្រុស ស្រី ដែល ធ្លាប់ វេទនា
ភ្ញាក់ ឡើង សាង ជាតិ ឲ្យ បាន គ្រប់គ្នា
កុំនៅរេរានាំគ្នាមូលមិត្ត។
៣. ប្រទេសឈានបានរុង រឿង ថ្កុំថ្កើង
ត្រូវ ខំឈានឡើង សាមគ្គីរួម ចិត្ត
ភ្ញាក់ រឭកខ្ពស់ស្មោះត្រង់ស្នេហ៍ស្និទ្ធ
ខុសត្រូវ ចេះគិត ត្រង់ទៅ ត្រង់ មក។
ម៉ៅ អាយុទ្ធ
១៩៧៩
បញ្ជាក់ៈ
- ប្រភពៈ សៀវភៅ«សម្លេងសាដៀវ» ម៉ៅ អាយុទ្ធ, ២០០៦, និង«វចនានុក្រមខ្មែរ» សម្តេចជួន ណាត, ១៩៦៧
- ពាក្យ«សម្លេង»សរសេរខុសទេ, ពាក្យត្រូវគឺ «សំឡេង», ការដែលខ្ញុំសរសេរ«សម្លេង» ដោយហេតុគោរពស្នាដៃអ្នកនិពន្ធប៉ុណ្ណោះ។
អូពិតជាមានសារះសំខាន់មែន តែហេតុអ្វីបានជាពាក្យថាសាដៀវជាពាក្យកំចីមកពី
សៀមវិញ ព្រោះថាឧបករណ៏នេះមានរាប់ពាន់ឆ្នាំមកហើយ?
មនុស្សខ្ជិលអស់ត្រឹមខ្ញុំហើយ… តែឡូយបន្តិចត្រង់ថាចង់ដឹងពីប្រវត្តិដែរ ដូចជាប្រវត្តិរបស់សាដៀវនេះជាដើម អ៊ីចឹងមានតែពឹងលើអាចម៍ផ្កាយហើយ ដែលខំស្រាវជ្រាវយកមកចែកគ្នាដឹង… អរគុណហើយ…
បូរាណខ្ជិលយ៉ាងណាក៏មិនស្មើខ្ញុំដែរ!
រង្សី ៖ បញ្ហានេះមិនខុសពីរឿង «ភ្លេងពិណពាទ្យ» ដែលជាភ្លេងរបស់ខ្មែរ តែយើងបែរជានាំគ្នាហៅដោយភាន់ច្រឡំថា «ភ្លេងសៀម» ទៅវិញនោះទេ។ ហេតុបានជាដូច្នោះក៏ព្រោះនៅពេលដែលសៀមគេមកឈ្លានពានយើង គេបាននាំយកទៅនូវសម្បត្តិសិល្បៈវប្បធម៌ដ៏មានតម្លៃនេះ ហើយក្រោយមកនៅពេលដែលយើងបានរឹងដៃរឹងជើងឡើងវិញ យើងក៏ទៅនាំយកសម្បិត្តវប្បធម៌ទាំងនោះមកជាថ្មី ហើយក៏ទម្លាប់ហៅតាមពាក្យសៀមទៅ។
បូរាណ ៖ កុំបោក! បើខ្ជិលមែនម៉េចក៏ចេះសរសេររឿងបានល្អម្ល៉េះ? ជឿថាបើគ្មានការព្យាយាម ពិតជាមិនអាចសរសេរបានទេ។ មិនថាចឹង?
បងរត្ន ៖ បោកម្នាក់ទៀតហើយ! បើបងៗបបួលគ្នាខ្ជិលចឹង បាននរណាមកសរសេរប្លក់? អស់ឧស្សាហ៍ត្រឹមក្រុមវ៉ើតប្រែសហើយ!!!
តើមាននរណាស្រាវជ្រាវអំពីឈ្មោះពិតរបស់ឧបករណ៍នេះជាភាសាខ្មែរទេរឺ? តាមរយះសិលាចារឹក?
មាន, ឈ្មោះជាភាសាខ្មែរ ដូចខ្ញុំបញ្ជាក់ប្រាប់ពីខាងលើអ៊ីចឹង។
គឺគេឲ្យហៅថា «ឯកតន្រ្តី» ឬ «ខ្សែមួយ»។
ហៅបានតាមសៀមស្រួលមាត់ក៏ចេះតែហៅទៅមិនស្អីទេ។
តាខេ តៈខេ ក៏គួរកែដែរ តែគេទម្លាប់ហៅរត់មាត់ទៅហើយ!
អត់ឯកភាពតាមបងភ័ក្រ្តទេ!
បើឲ្យតែស្រួលមាត់ ហៅឈ្មោះគេទាំងអស់នោះ មិនដឹងថាអាណាជារបស់ខ្មែរ អាណាជារបស់សៀមទេ។ ដល់ពេលគេសួរថា នេះឬឧបករណ៍តន្ត្រីខ្មែរ? ភ្លេងខ្មែរ?
របាំខ្មែរ? ចុះហេតុអីក៏ឈ្មោះជាភាសាគេទៅវិញ? ដល់ពេលនោះយើងជាខ្មែរ ពិតជាស្លឺភ្នែក រកពាក្យតបមិនត្រូវឥឡូវហើយ។
តែខ្ញុំនៅតែឆ្ងល់ថា សា=ខ្សែ ដៀវ= មួយ អញ្ចឹង ឯកតន្ត្រីគ្រាន់តែជាការបកប្រែពីភាសាសៀមប៉ុននោះ មិនមែនជាឈ្មោះពិតរបស់ ឧបករណ៍នេះទេ? តើយោបល់ខ្ញុំយ៉ាងម្តេចដែរចំពោះឈ្មោះនេះ?
បងនិយាយនេះពិតជាត្រូវណាស់គួរផ្សំទាំងភាចូលទៀតផង។
បើខ្មែរមិនស្គាល់របស់ខ្មែរខ្លូនឯងហើយនោះ តើមានឈ្មោះជាខ្មែរធ្វើអ្វី?
និយាយៗទៅគួរអោយចង់សើចដែរ!ឧបករណ៍ជាច្រើនភានៅមិនទាន់
ស្គាល់ទេ។
យ៉ាងណាៗក៏អរគុណបងដែរណា ដែលបានបង្ហាញអោយភានឹងអ្នក
ដទៃទៀតបានឃើញ។
បងភាមកអើតហើយមិនថែមទៅអើតទេគឺថែមទាំងសរសេរទៀតផងណាផង។
ភាចូលចិត្តអានកំនាព្យណាស់អោយតែមានគេផ្ញើអោយភាមិនដែល
ថាPHEAមិនអានទេគឺPHEAអានទល់តែ អស់ទើបសប្បាយចិត្ត។
កំនាព្យខាងលើពិតជាGOOD……………………………………………..
រង្សី ៖ យោបល់រង្សីធ្វើឲ្យខ្ញុំភ្ញាក់យ៉ាងខ្លាំង គឺតាមយោបល់នេះក៏ម្យ៉ាងដែរ។
ដល់រង្សីថាដូច្នេះ ខ្ញុំពិតជាឆ្ងល់ទៀតហើយ តើឯកតន្ត្រីជាឈ្មោះដែលប្រែពីសៀម ឬសៀមយកពាក្យខ្មែរនេះទៅប្រែជាឈ្មោះរបស់គេ? ហើយខ្មែរក៏ទៅខ្ចីឈ្មោះពីសៀមមកវិញ។
ចំណុចនេះខ្ញុំក៏មិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយដែរ ហើយបញ្ហានេះហើយបើខ្មែរស្គាល់អ្វីដែលជារបស់ខ្លួនមិនច្បាស់ បរទេសគេនឹងក្រឡៃបន្លំយើងហើយ។
ស្រីភា ៖ អរគុណហើយដែលចូលអាន តែសូមអានដោយចិត្តស្មោះ កុំអានដោយសាររអៀសចិត្តណា៎!…
វាមិនដែលទេបង។
បងនៅ តែ និយាយដូច្នេះមុនដដែល។
គិតភាជាអ្វីទៅ បង??????????????????????????????????????????????????
សាកចិត្តលេងសោះ ប្រញាប់តែខិង!
មកវិញមក បងថាលេងតើ!
ម្តងនេះលែងទៅវិញហើយទោះ ជានិយាយរឺថាយ៉ាងណាក៏លែងទៅ ហើយ!
កើតជាប្រទេសជិតខាងនឹងគ្នា ជួនកាលគេលួចយើង ជួនកាលយើងលួចគេ ក៏មានដែរ គួរឈរចំចំណុចកណ្ដាលផង។ ពេលខ្លះយើងគួរគិតឲ្យច្បាស់លាស់មែនទែន មុននឹងនិយាយថានរណាលួចនរណានោះ!
ye s i like , i head twice when i visit musem. i really want to hear it again , it make me feel romantic and kamsot
សូមអរគុណបងអាចម៌ផ្កាយ ដែលបានចែករំលែករឿងខ្សែដៀវនេះ។ ខ្ញុំចូលចិត្តអានណាស់ ជាពិសេសយោបល់ពិភាក្សារបស់មិត្តទាំងអស់
សុភ័ក្រ ការដែលប្រទេសជិតខាងគ្នាចំលងគ្នាទៅវិញ ទៅមកជាការត្រឹមត្រូវហើយ ប៉ុន្តែការដែលយើងដឹងច្បាស់ថាអ្វីជារបស់យើង អ្វីជារបស់ចំលងគេ អាចអោយយើងដឹងច្បាស់អំពីអត្តសញ្ញាណរបស់ជាតិយើង បានច្បាស់។ ប្រការសំខាន់មិនត្រូវថាតាមអ្វីដែលគេថានោះទេ គឺត្រូវធ្វើការស្រាវជ្រាវ អោយច្បាស់លាស់មុននឹងថាតាមគេ។
ខ្ញុំធ្លាប់ឮចាស់ៗនិយាយថា ភាពពីរោះនៃឧបករណ៍សាដៀវអាស្រ័យលើទំហំដើមទ្រូងរបស់តន្ត្រីករ។ បើដើមទ្រូងគាត់ក្រាស់ មាំនោះសំឡេងនោះក៏ពីរោះទៅតាមហ្នឹងដែរ។ ត្រង់ចំណុចនេះ សូមសង្កេតដើមទ្រូងរបស់តាង៉ុយចុះ។
ខ្ញុំទើបតែស្រាវជ្រាវឃើញថ្មីៗទៀតអំពីឧបករណ៍ភ្លេងមួយនេះ។ ពាក្យថា«សាដៀវ» ឬ«សាយដៀវ» មិនដឹងថាខ្មែរបានឈ្មោះនេះពីណាមកទេ តែតាមដែលខ្ញុំដឹង សៀមមិនបានហៅឧបករណ៍នេះ ថា«សាដៀវ ឬ សាយដៀវ» ដូចខ្មែរយើងទេ។ សៀមហៅឧបករណ៍ភ្លេងនេះថា พิณนำเตา้(កុំព្យូទ័រគ្មានfontថៃគ្រប់គ្រាន់) គឺ«ពិនផ្លែឃ្លោក» ដោយគេសម្គាល់លើ ឧបករណ៍នេះមានសម្បកឃ្លោកមួយកំណាត់ទ្រភ្ជាប់ពីក្រោមដងនោះឯង។