យុទ្ធសាស្រ្តរបស់ស្មេរ(ត) ខែ មិថុនា 22, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in រៀននិពន្ធរឿង.add a comment
២. សរសេរដោយសេរី(Free writing)
សរសេរដោយសេរីនេះ ស្រដៀងគ្នានឹងឧយ្យោជន៍ដែរ វាគឺជាវិធីសាស្ត្រមួយសម្រាប់កំចាត់នូវភាពទាល់ច្រក ភាពគាំងស្តូក មិនដឹងនិយាយអំពីអ្វី។ វិធីនេះគឹយើងត្រូវសរសេរ ដោយឥតឈប់ក្នុងរយៈពេលពី១៥ទៅ២០នាទី ដោយព្យាយាមធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសំណេររបស់យើងវាមានលក្ខណៈជាឃ្លា ជាល្បះ ជាអត្ថបទ។ វាខុសពីBrainstoming ព្រោះថាBrainstoming គឺជាការសរសេរបញ្ជី។ ក្នុងការសរសេរដោយសេរីនេះ ក៏យើងមិនចាំបាច់ត្រូវ គិតអំពីវេយ្យាករណ៍ ឬក៏អក្ខរាវិរុទ្ធឡើយ ឬក៏ថាវាត្រឹមត្រូវតាមរចនាបថក៏ទេដែរ គឺធ្វើយ៉ាងណាឲ្យសំណេររបស់យើងនេះ វាហូរចាប់រហូតនៅលើក្រដាស។ ការសរសេរដោយសេរីវាអាចបំភ្លឺគំនិតរបស់យើងឲ្យឃើញថា តើយើងមានអ្វីខ្លះត្រូវសរសេរ ហើយវាអាចបំផុសឲ្យចេញនូវគំនិត ដែលយើងចង់សរសេរ។
ខាងក្រោមនេះ គឺជាវិធីដែលយើងអាចអនុវត្តៈ
ក. សរសេរមួយល្បះ ឬពីរល្បះនូវគំនិតដែលយើងចង់ពង្រីក។
ខ. យើងត្រូវព្យាយាមសរសេរឲ្យបានរយៈពេល១០នាទី គឺត្រូវសរសេរឲ្យអស់នូវអ្វីដែលមានក្នុងគំនិតរបស់យើង។ ទោះបីជាយើងគ្មានគំនិតអ្វី ដែលត្រូវនឹងប្រធានបទក៏ដោយ ក៏យើងអាចសរសេរថា ខ្ញុំមិនចង់សរសេរអំពីអ្វីទេ ព្រោះថាខ្ញុំគ្មានអ្វីនឹងនិយាយ» ប្រសិនបើយើងគ្មានគំនិតចូរសរសេរថា ខ្ញុំគ្មានគំនិតទេ ខ្ញុំគ្មានយោបល់ទេ ខ្ញុំមិនដឹងបន្តទៅណាទៀតទេ» យើងសរសេរបែបនេះ រហូតដល់គំនិតថ្មីវាបានផុសឡើង រួចទើបយើងចាប់ផ្តើមសរសេរវាបន្តទៅទៀត។
គ. កុំចាប់ពិរុទ្ធខ្លួនឯងៈ នៅពេលដែលយើង ចាប់ផ្តើមសរសេរទោះបីជា វាសរសេរខុសក៏យើងពុំត្រូវគូសឬខ្វែងចោលដែរ ហើយទោះជាពេលសរសេរ គំនិតរបស់យើងនៅខ្វះចន្លោះ វាមិនអីទេ គឺវាអចជួសជុលបាន នៅពេលដែលយើងអានវាឡើងវិញ ហើយពាក្យណាដែលស្រពិចស្រពិល យើងអាចដាក់សញ្ញាសួរ?» ដើម្បីងាយស្រួលពិនិត្យ។
ឃ. ត្រូវមានអារម្មណ៍ដោយសេរី ក្នុងការរុករកគំនិត។ ប្រយោគដែលយើងសរសេរ ទោះបីជាមានភាពរដិបរដុបខ្លះ ក៏វាពុំមែនជាឧបសគ្គ សម្រាប់រារាំងគំនិតរបស់យើងឡើយ។ អ្នកនិពន្ធខ្លះគិតថា គេអាចចំនាយពេល២ឬ៣នាទី ដើម្បីគិតបណ្តើរៗ នៅពេលដែលគេកំពុងសរសេរ។
ចំណុចទី៣ ដែលយើងត្រូវលើកមកនិយាយ គឹការរក្សាទុកនូវកំណត់ត្រាទាំងឡាយ។
នៅមានត…
យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ស្មេរ ខែ ឧសភា 11, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in រៀននិពន្ធរឿង.12 comments
នៅខាងក្រោមនេះ គឺជាដំបូន្មានយុទ្ធសាស្រ្តមួយចំនួន ដើម្បីធ្វើឲ្យសំណេររបស់អស់លោកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ពាក្យយុទ្ធសាស្រ្តនេះអាចធ្វើឲ្យអ្នកនឹកថា ជាភាសាដែលគួរតែប្រើនៅក្នុងសង្គ្រាម ឬនៅក្នុងសមរភូមិ។ តែយើងប្រើនៅទីនេះ ក៏ពុំខុសទាស់អ្វីដែរ ព្រោះថាការសរសេរ ក៏ជាសមរភូមិមួយដែរ។ បើតាមភាសាក្រិច ពាក្យ Strategies គឺជាវិធីសម្រាប់ដណ្តើមជ័យជំនះ។ តទៅនេះយើងនឹងរកបាននូវអាវុធមួយចំនួនដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសរសេរ។ នៅក្នុងការសរសេរ ស្មេរអាចជ្រើសរើសវិធីណាមួយ ក្នុងចំណោមវិធីទាំងនេះមកប្រើក៏បាន។
I. យុទ្ធសាស្ត្របង្កើតគំនិត
ដើម្បីសរសេរឲ្យបានល្អ ដំបូងយើងត្រូវតែមានគំនិត គឺយើងត្រូវដឹងថា តើយើងនឹងសរសេរអំពីអ្វី? មានពេលខ្លះគំនិតរបស់យើង វាហូរចេញមកយ៉ាងងាយនៅលើក្រដាសរបស់យើង តែក៏មានពេលខ្លះយើងអង្គុយសំឡក់ទៅលើក្រដាសសរបស់យើងដែរ។ ប្រសិនបើយើងជួបបញ្ហាសរសេរមិនចេញនេះ យើងមិនត្រូវចុះចាញ់ឬក៏បោះបង់ការងារនេះទេ ព្រោះថានៅ ទីនេះ យើងមានវិធីសាស្រ្តជាច្រើនអាចជួយបាន។ វីធីទាំងនោះវាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសំណួរដែលត្រូវសួរខ្លួនឯង ថាតើយើងត្រូវសរសេរអំពីអ្វី? យើងអាចប្រើវិធីនេះគ្រប់ដំណើរនៃការសរសេរទាំងអស់។
ផ្នែកទី១ ដែលយើងចង់និយាយនោះគឺ ឧយ្យោជន៍ (Brainstoming) និង ការសរសេរដោយសេរី (Freewriting) ដែលវាមានសារៈសំខាន់ចំពោះការរំលឹកឡើងវិញនូវព័ត៌មានទាំងឡាយ។ ហើយបន្ទាប់មកយើងត្រូវកត់ត្រានូវសំណៅទាំងឡាយ ដែលយើងបានធ្វើហើយ យើងក៏អាចប្រើប្រាស់នូវសំណួររបស់អ្នកកាសែត 5W1H ផងដែរ។ តើឧយ្យោជន៍ជាអ្វី?
១.ឧយ្យោជន៍ (Brainstoming)
ឧយ្យោជន៍ គឺជាគំនិតមួយដែលស្រាប់តែផុសចេញមកភ្លាមៗ វាអាចផុសឡើងដោយសេរី ដោយគ្មានកំណត់ពេលវេលា ហើយវាក៏ងាយបាត់បង់ទៅវិញដែរ។ ជួនកាលវាអាចនឹងកើតមានឡើង នៅពេលដែលយើងចាប់ផ្តើមគំនិត។
ដើម្បីឲ្យឧយ្យោជន៍កើតមានឡើង យើងអាចអនុវត្តន៍តាមវិធីខាងក្រោម ៖
ក. គឺចាប់ផ្តើមអំពីពាក្យឬឃ្លាគំនិតណាមួយ ដែលវាអាចដឹកនាំគំនិតរបស់យើង ទៅកាន់ទិសដៅណាមួយដែលយើងចង់ទៅនោះ។
ខ. យើងកំរិតពេលវេលាណាមួយឲ្យច្បាស់លាស់។ ឧទាហរណ៍យើងអាចអង្គុយសរសេរដោយសេរី នូវអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទិសដៅរបស់យើង ក្នុងរយៈពេលពី១៥ ទៅ ២០នាទី។
គ. សរសេរឲ្យបានលឿននូវពាក្យ គំនិត ឃ្លា ប្រយោគខ្លីៗ ដែលផុសឡើងទាក់ទងនឹងពាក្យគន្លឹះរបស់យើង។
ឃ. កុំឈប់សរសេរនៅពេលដែលអ្នកកំពុងតែគិត កុំបារម្ភអំពីការសរសេរខុស ឬក៏ថាពាក្យដដែលៗ ឬក៏គិតថាវាមិនត្រឹមត្រូវតាមហេតុផល ឬក៏ថាវាមិនទាក់ទង។ យើងត្រូវសរសេរនូវអ្វី ដែលយើងបានគិតឃើញ ឲ្យបានលឿនបំផុត ព្រោះខ្លាចវាភ្លេចទៅ វិញ ហើយឥឡូវនវក៏មិនមែនជាពេលសម្រាប់ ឲ្យយើងពិចារណាឬសំរិតសំរាំងនោះទេ។ យើងមិនត្រូវបារម្ភអំពីចំណុចមួយចំនួន ដែលមើលទៅ ហាក់ដូចចាឆ្កួតៗ ខុសអំពីប្រធានបទនោះ។ នៅទិនេះចុរអ្នកកុំទាន់អារកាត់ឲ្យសោះ នេះជាពេលដែលយើងគ្រាន់តែប្រមូលគំនិតឲ្យបានច្រើនប៉ុណ្ណោះ។ យើងត្រូវតែឲ្យចុងប៊ិចរបស់យើង វាធ្វើការជាប់ជានិច្ច ទោះបីជាសរសេរច្រំដែលៗក៏ដោយចុះ។ លុះយើងសរសេរចប់ហើយ យើងត្រូវមើលឡើងវិញនូវកំណត់ត្រារបស់យើង រួចធ្វើការគូសជារង្វង់នូវពាក្យដែលយើងចង់បន្ថែម ឬគូសចោលនូវពាក្យឥតប្រយោជន៍។ រួចហើយយើងត្រូវរៀបចំឲ្យត្រូវតាមបំណងរបស់យើង។ យើងមើលឡើងវិញនូវកំណត់ត្រារបស់យើង ហើយដាក់វាជាក្រុមៗ រួចរិះរកចំណងជើងដាក់វា។ បន្ទាប់មកយើងត្រូវប្រើវិធីមួយទៀត គឺសរសេរដោយសេរី។
នៅមានត…
ស្វែងយល់បន្ថែមអំពីរឿងខ្លី ខែ សីហា 14, 2007
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in រៀននិពន្ធរឿង.add a comment
រឿងខ្លីជាទំរង់បំព្រួញនៃរឿងប្រឌិតពាក្យរាយ។ ភាគច្រើនរឿង
ទាំងនេះមានទំហំខ្លីល្មមងាយស្រួលក្នុងការអាននាពេលឈប់សម្រាក
ម្តងម្កាល។ ទោះបីជារឿងទាំងនេះយើងអាចអានវាចប់ក្នុងរយៈពេលខ្លី
ក៏ដោយ ក៏វាអាចធ្វើឲ្យយើងរំភើប រីករាយ និងងឿងឆ្ងល់បានដែរ។
រឿងខ្លីវាអាចនាំយើង ទៅកាន់ការផ្សងព្រេងមួយដ៏រំភើប វាបង្ហាញ
ឲ្យយើងឃើញអំពីធម្មជាតិរបស់មនុស្ស ហើយវាបង្កើតនូវភាព
អស្ចារ្យធ្វើឲ្យយើងជឿជាក់លើភពផែនដី។ គ្រាន់តែប្រវែងពីរឬបីទំព័រ
នៃរឿងខ្លីគឺវាផ្ទុកពេញប្រៀបទៅដោយធាតុសំខាន់ទាំងបួនរបស់វា គឺ
ដំណើររឿង(Plot), តួអង្គ(Character), កាលអាកាស(Setting),
មូលន័យ(Them) ។ ធាតុទាំងបួននេះគឺជាធាតុដ៏សំខាន់ ដែលអ្នក
និពន្ធមិនអាចបោះបង់ចោល មួយណាបានឡើយ។ ធាតុទាំងនេះ
វាជួយឧបត្ថម្ភគ្នាទៅវិញទៅមក បំពេញគ្នាទៅវិញទៅមក។ តទៅនេះ
យើងនឹងបង្ហាញអំពីធាតុនីមួយៗដូចតទៅ៖
ក.ដំណើររឿងៈ
គឺជាព្រឹត្តិការណ៍ ឬបញ្ហាអ្វីៗដែលវាកើតឡើនៅក្នុងរឿង។
ព្រឹត្តិការណ៍មុនដំបូងវាតែងតែជាមូលហេតុធ្វើឲ្យកើតនូវព្រឹត្តិការណ៍
បន្ទាប់ទៀត។ នៅផ្នែកខាងក្នុងនៃដំណើររឿង វាគឺជាបញ្ហាទំនាស់វិបត្តិ
ដែលតួអង្គឯកប្រឈមមុខ។ទំនាស់វិបត្តិទាំងនេះវាអាចកើតជាមួយខ្លួន
ឯង ឬក៏ដោយការប្រកួតប្រជែងជាមួយអ្នកដទៃឬការប្រយុទ្ធតស៊ូទប់
ទល់ជំនះរាល់ការលំបាកទាំងឡាយ។ បញ្ហាទំនាស់នេះ វាកើតឡើង
ខ្ពស់ទៅៗ រហូតទៅដល់ចំណុចសំខាន់ខ្ពស់បំផុតមួយ។ នៅត្រង់
ចំណុចនេះហើយដែលតួអង្គឯកបានដោះស្រាយនូវរាល់វិបត្តទំនាស់
ព្រមទាំងបានយល់ បានស្គាល់អំពីខ្លួនរបស់គេ។
ខ.តួអង្គ
គឺជា បុគ្គលទាំងឡាយនៅក្នុងរឿង ។ ក្នុងរឿងនីមួយៗ តែងតែមាន
តួអង្គសំខាន់ ឬតួអង្គឯកមួយ ឬក៏ពីរជាមិនខាន។ហើយបុគ្គលទាំង
នេះត្រូវតែជាតំណាងឬឲ្យដូចមនុស្សនៅក្នុងសង្គម ព្រមទាំងមាន
ហេតុផលច្បាស់លាស់ក្នុងសកម្មភាពរបស់គេ។
គ.កាលអាកាស
នេះគឺជាពេលវេលា និងទីកន្លែងដែលដំណើររឿងត្រូវបានកើតឡើង។
តើរឿងនេះកើតឡើងពេលណា ហើយនៅទីណា? ការអធិប្បាយបាន
ពិស្តារនូវកាល និងអាកាស វាជួយជំរុញរឿងរបស់យើង ឲ្យវាមានភាព
ស្រពាប់ស្រពោន និងរស់រវើក។
ឃ.មូលន័យនិងមូលបញ្ហា
មូលន័យនេះ គឺជាន័យសំខាន់បំផុតនៅក្នុងរឿងដែលអ្នកនិពន្ធចង់
និយាយ។ ចំណុចសំខាន់នេះ គឺពុំមែនអាចមើលឃើញភ្លាមៗនោះ
ទេ គឺវាត្រូវឆ្លងកាត់ការពិចារណា ការវិភាគទើបអាចរកឃើញ។
ធម្មតាក្នុងការសរសេររឿងមួយ អ្នកនិពន្ធតែងតែមានបំណងអប់រំ
អំពីមេរៀនជីវិត។ហើយមេរៀនទាំងនេះ ត្រូវបានដកស្រង់ចេញ
មកអំពីការសង្កេតទៅលើបញ្ហាសង្គម។ លទ្ធផលនៃការសង្កេត
ទាំងនេះ ត្រូវបាន គាត់យកមកបញ្ចូលនៅក្នុងកថាខណ្ឌណាមួយ
របស់រឿង តាមរយៈសម្តីតួអង្គឬក៏តាមសម្តីរបស់ខ្លួនផ្ទាល់។
ឧទាហរណ៍ៈនៅក្នុង រឿងទុំទាវ គឺគេនិយាយអំពីអំណាចផ្តាច់ការ
ក្នុងនោះមានផ្តាច់ការសព្វបែបយ៉ាងទាំងអស់ដូចជាៈ ក្នុងគ្រួសារ
ក្នុងវត្ត ក្នុងរបបស្តេចត្រាញ់ រហូតដល់ផ្តាច់ការរបស់ស្តេចផែនដី។
ចុះមូលបញ្ហាជាអ្វី?
មូលបញ្ហាគឺជាគំនិតតូចៗរាយរងទាំងឡាយ ដែលសរសេរឡើងដើម្បី
គាំទ្រដល់មូលន័យ។ មូលបញ្ហាជាច្រើនរួមបញ្ចូលគ្នា ទើបបង្កើតបាន
ជាមូលន័យមួយ។ មូលបញ្ហាដែលមាននៅក្នុងរៀងទុំទាវមានដូចជាៈ
-ការផ្តាច់ការរបស់ម្តាយទៅលើការរើសគូរស្រករ, ផ្តាច់ការរបស់
លោកគ្រូចៅអធិការ។
-ផ្តាច់ការរបស់ស្តេចត្រាញ់, ផ្តាច់ការរបស់ស្តេចផែនដី។
គោលការណ៍នៃការសរសេររឿងខ្លី
ក្នុងការសរសេររឿងមួយឲ្យមានលក្ខណៈត្រឹមត្រូវតាមហេតុតាមផល
នោះគឺយើងត្រូវតែ អធិប្បាយឲ្យបានច្បាស់លាស់អំពីតួអង្គ និងកាល
អាកាស។ ក្នុងការសរសេររឿងយើងត្រូវៈ
១.ត្រូវមានគំនិត ទស្សនៈ គិតអំពីវិបត្តិចម្បងៗ។ក្នុងការសរសេរ
ដែលល្អគឺបើគេចង់និយាយអំពីរឿងអ្វីមួយ អ្នកនិពន្ធត្រូវដឹងរឿង
នោះឲ្យច្បាស់លាស់ ជាមុនសិន។
២.យើងត្រូវគិតរកឱ្យឃើញនូវវិធីដែលជំរុញឱ្យតួអង្គរបស់យើង
ធ្លាក់ចូលទៅក្នុងវិបត្តិទំនាស់។ ហើយតើយើងត្រូវដោះស្រាយ
វិបត្តិទាំងនោះដោយវិធីណា?
៣.យើងត្រូវព្យាយាមរកនឹកថាតើឲ្យតួអង្គរបស់យើងមានលក្ខណៈ
ដូចម្តេច? រូបរាងយ៉ាងណា, សម្តីយ៉ាងណា, ឫកពាយ៉ាងណា?
តែការដាក់នេះក៏ត្រូវឲ្យវាសមស្របជាមនុស្សដែរ។ តែគម្រោង
ទាំងនេះ យើងពុំដាក់បញ្ចូលទាំងស្រុងទៅក្នុងដំណើររឿងរបស់
យើងទេ យើងត្រូវជ្រើសរើសតែចំនុចណាដែលត្រឹមត្រូវនឹងសាច់
រឿងរបស់យើង។
៤.កាលអាកាសៈ យើងត្រូវធ្វើគំរោងដោយពណ៌នាឲ្យល្អិតល្អន់
យ៉ាងច្រើន ដែលមានទាំងបញ្ហា, ទីកន្លែង, ពេលវេលា,
អាកាសធាតុ។តែព័ត៌មានទាំងនេះយើងពុំបានដាក់បញ្ចូលទាំង
អស់ទេ គឺយើងនឹងត្រូវជ្រើសរើសម្តងទៀត នៅពេលដែលយើង
សរសេរជាពង្រាងលើកទីពីរ។
៥.សរសេរគំរោងប្លង់ធំមួយ
គំរោងវាជួយឲ្យយើង ធ្វើដំណើរចំទិសដៅមិនចាប់ចុងប្រយុង
ដើម។ គំរោងមានដូចខាងក្រោមៈ
ក.ផ្តើមរឿង
ក.១បង្ហាញតួអង្គឯក
ក.២រៀបរាប់កាលអាកាស
ក.៣ចាប់ផ្តើមដំណើររឿង
ខ.តួរឿងចែកជាបីគឺៈ
ខ.១បង្ហាញអំពីវិបត្តិរបស់តួអង្គឯក
ខ.២បង្ហាញតួអង្គរង
ខ.៣ជំរុញវិបត្តិទំនាស់ឲ្យទៅកាន់ចំណុចខ្ពស់បំផុត
គ.បញ្ចប់រឿង
ត្រូវឲ្យមានដំណោះស្រាយមួយឲ្យត្រឹមត្រូវព្រមទាំងបង្ហាញឲ្យអស់
ឡើងវិញនូវតួអង្គទាំងឡាយដែលមានវត្តមាននៅក្នុងសាច់រឿង។
៦.នៅពេលដែលយើងសរសេរគំរោងប្លង់ របស់យើងបានស្រេច
បាច់ហើយ យើងត្រូវនិទានដំណើររឿង (សាច់រឿង) របស់យើង។
យើងត្រូវកំណត់ឱ្យច្បាស់ចំណុចកំពូលនៃទំនាស់ បន្ទាប់មកយើង
ត្រូវបង្ហាញត្រួសៗអំពីដំណោះស្រាយ។
៧.យើងត្រូវត្រៀមល្បះសន្ទនា រវាងតួអង្គនិងតួអង្គ។
ល្បះទាំងនេះវាអាចបង្កើនសម្រស់ ជំនក់អារម្មណ៍ពីសំណាក់អ្នក
អាន ។ ក្នុងនោះយើងត្រូវជ្រើសរើសល្បះណាមួយដែលត្រូវទៅ
នឹងសកម្មភាព និងសាច់រឿងរបស់យើង។ខាងក្រោមនេះគឺជារឿង
ខ្លីមួយ ដែលយើងបានយកលំនាំតាមរឿងបរទេសមួយមានចំណង
ជើងថា “The gift of the magi” ឬ «អំណោយដ៏អស្ចារ្យ» ។
សូមអានរឿងនេះបន្ថែមនៅទំព័ររឿងខ្លី
អំពីរឿងខ្លី ខែ សីហា 7, 2007
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in រៀននិពន្ធរឿង.2 comments
អត្ថបទដោយៈលោកយូ បូ
(អនុប្រធានសមាគមអ្នកនិពន្ធខ្មែរ)
«នេះគឺជាមេរៀនគំរូមួយសម្រាប់ ប្រិយមិត្តទាំងឡាយដែលមាននិស្ស័យ
ខាងនិពន្ធរឿង ហើយមានចិត្តចង់ស្វែងយល់បន្ថែមពីវិជ្ជានិពន្ធ។
នៅលើកនេះខ្ញុំគ្រាន់តែបង្ហាញពីសិល្ប៍វិធីខ្លះៗក្នុងការនិពន្ធរឿងខ្លី
ប៉ុណ្ណោះ។នៅលើកក្រោយខ្ញុំនឹងដាក់ជូននូវសិល្ប៍វិធីប្លែកៗ ថ្មីៗ
បន្ថែមទៀតដើម្បីជាជំនួយដល់ការអភិវឌ្ឍស្នាដៃរបស់លោកអ្នកឲ្យ
កាន់តែប្រសើរឡើង។…»
អាចម៍ផ្កាយ
