យុទ្ធសាស្ត្ររបស់ស្មេរ ឧសភា 11, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in រៀននិពន្ធរឿង.4 comments
នៅខាងក្រោមនេះ គឺជាដំបូន្មានយុទ្ធសាស្រ្តមួយចំនួន ដើម្បីធ្វើឲ្យសំណេររបស់អស់លោកប្រកបដោយប្រសិទ្ធភាព។ ពាក្យយុទ្ធសាស្រ្តនេះអាចធ្វើឲ្យអ្នកនឹកថា ជាភាសាដែលគួរតែប្រើនៅក្នុងសង្គ្រាម ឬនៅក្នុងសមរភូមិ។ តែយើងប្រើនៅទីនេះ ក៏ពុំខុសទាស់អ្វីដែរ ព្រោះថាការសរសេរ ក៏ជាសមរភូមិមួយដែរ។ បើតាមភាសាក្រិច ពាក្យ Strategies គឺជាវិធីសម្រាប់ដណ្តើមជ័យជំនះ។ តទៅនេះយើងនឹងរកបាននូវអាវុធមួយចំនួនដើម្បីទទួលបានជោគជ័យក្នុងការសរសេរ។ នៅក្នុងការសរសេរ ស្មេរអាចជ្រើសរើសវិធីណាមួយ ក្នុងចំណោមវិធីទាំងនេះមកប្រើក៏បាន។
I. យុទ្ធសាស្ត្របង្កើតគំនិត
ដើម្បីសរសេរឲ្យបានល្អ ដំបូងយើងត្រូវតែមានគំនិត គឺយើងត្រូវដឹងថា តើយើងនឹងសរសេរអំពីអ្វី? មានពេលខ្លះគំនិតរបស់យើង វាហូរចេញមកយ៉ាងងាយនៅលើក្រដាសរបស់យើង តែក៏មានពេលខ្លះយើងអង្គុយសំឡក់ទៅលើក្រដាសសរបស់យើងដែរ។ ប្រសិនបើយើងជួបបញ្ហាសរសេរមិនចេញនេះ យើងមិនត្រូវចុះចាញ់ឬក៏បោះបង់ការងារនេះទេ ព្រោះថានៅ ទីនេះ យើងមានវិធីសាស្រ្តជាច្រើនអាចជួយបាន។ វីធីទាំងនោះវាពាក់ព័ន្ធទៅនឹងសំណួរដែលត្រូវសួរខ្លួនឯង ថាតើយើងត្រូវសរសេរអំពីអ្វី? យើងអាចប្រើវិធីនេះគ្រប់ដំណើរនៃការសរសេរទាំងអស់។
ផ្នែកទី១ ដែលយើងចង់និយាយនោះគឺ ឧយ្យោជន៍ (Brainstoming) និង ការសរសេរដោយសេរី (Freewriting) ដែលវាមានសារៈសំខាន់ចំពោះការរំលឹកឡើងវិញនូវព័ត៌មានទាំងឡាយ។ ហើយបន្ទាប់មកយើងត្រូវកត់ត្រានូវសំណៅទាំងឡាយ ដែលយើងបានធ្វើហើយ យើងក៏អាចប្រើប្រាស់នូវសំណួររបស់អ្នកកាសែត 5W1H ផងដែរ។ តើឧយ្យោជន៍ជាអ្វី?
១.ឧយ្យោជន៍ (Brainstoming)
ឧយ្យោជន៍ គឺជាគំនិតមួយដែលស្រាប់តែផុសចេញមកភ្លាមៗ វាអាចផុសឡើងដោយសេរី ដោយគ្មានកំណត់ពេលវេលា ហើយវាក៏ងាយបាត់បង់ទៅវិញដែរ។ ជួនកាលវាអាចនឹងកើតមានឡើង នៅពេលដែលយើងចាប់ផ្តើមគំនិត។
ដើម្បីឲ្យឧយ្យោជន៍កើតមានឡើង យើងអាចអនុវត្តន៍តាមវិធីខាងក្រោម ៖
ក. គឺចាប់ផ្តើមអំពីពាក្យឬឃ្លាគំនិតណាមួយ ដែលវាអាចដឹកនាំគំនិតរបស់យើង ទៅកាន់ទិសដៅណាមួយដែលយើងចង់ទៅនោះ។
ខ. យើងកំរិតពេលវេលាណាមួយឲ្យច្បាស់លាស់។ ឧទាហរណ៍យើងអាចអង្គុយសរសេរដោយសេរី នូវអ្វីដែលពាក់ព័ន្ធនឹងទិសដៅរបស់យើង ក្នុងរយៈពេលពី១៥ ទៅ ២០នាទី។
គ. សរសេរឲ្យបានលឿននូវពាក្យ គំនិត ឃ្លា ប្រយោគខ្លីៗ ដែលផុសឡើងទាក់ទងនឹងពាក្យគន្លឹះរបស់យើង។
ឃ. កុំឈប់សរសេរនៅពេលដែលអ្នកកំពុងតែគិត កុំបារម្ភអំពីការសរសេរខុស ឬក៏ថាពាក្យដដែលៗ ឬក៏គិតថាវាមិនត្រឹមត្រូវតាមហេតុផល ឬក៏ថាវាមិនទាក់ទង។ យើងត្រូវសរសេរនូវអ្វី ដែលយើងបានគិតឃើញ ឲ្យបានលឿនបំផុត ព្រោះខ្លាចវាភ្លេចទៅ វិញ ហើយឥឡូវនវក៏មិនមែនជាពេលសម្រាប់ ឲ្យយើងពិចារណាឬសំរិតសំរាំងនោះទេ។ យើងមិនត្រូវបារម្ភអំពីចំណុចមួយចំនួន ដែលមើលទៅ ហាក់ដូចចាឆ្កួតៗ ខុសអំពីប្រធានបទនោះ។ នៅទិនេះចុរអ្នកកុំទាន់អារកាត់ឲ្យសោះ នេះជាពេលដែលយើងគ្រាន់តែប្រមូលគំនិតឲ្យបានច្រើនប៉ុណ្ណោះ។ យើងត្រូវតែឲ្យចុងប៊ិចរបស់យើង វាធ្វើការជាប់ជានិច្ច ទោះបីជាសរសេរច្រំដែលៗក៏ដោយចុះ។ លុះយើងសរសេរចប់ហើយ យើងត្រូវមើលឡើងវិញនូវកំណត់ត្រារបស់យើង រួចធ្វើការគូសជារង្វង់នូវពាក្យដែលយើងចង់បន្ថែម ឬគូសចោលនូវពាក្យឥតប្រយោជន៍។ រួចហើយយើងត្រូវរៀបចំឲ្យត្រូវតាមបំណងរបស់យើង។ យើងមើលឡើងវិញនូវកំណត់ត្រារបស់យើង ហើយដាក់វាជាក្រុមៗ រួចរិះរកចំណងជើងដាក់វា។ បន្ទាប់មកយើងត្រូវប្រើវិធីមួយទៀត គឺសរសេរដោយសេរី។
នៅមានត…
សិក្ខាសាលាស្តីអំពី«អ្នកនិពន្ធនិងស្នាដៃ» ឧសភា 7, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in ដំណឹងផ្សេងៗ.11 comments
សមាគមអក្សរសិល្ប៍នូហាច
ដំណឹងសិក្ខាសាលាឆ្នាំ២០០៨
សមាគមអក្សរសិល្ប៍នូហាច នឹងរៀបចំធ្វើសិក្ខាសាលា ដើម្បីរកគន្លឹះលើកស្ទួយការតែងនិពន្ធ។ កម្មវិធីនេះមានអ្នកនិពន្ធ អ្នកស្រាវជ្រាវមកពី បរទេស ចូលរួមចែករំលែកបទពិសោធន៍ និងមានចែករង្វាន់ដល់បេក្ខជន ដែលឈ្នះការប្រកួតប្រជែង ពីសមាគមអក្សរសិល្ប៍នូហាចលើកទី៦ផងដែរ។
ប្រធានបទ : អ្នកនិពន្ធ និងស្នាដៃ
ទីកន្លែង : សាកលវិទ្យាល័យអង្គរ ខេត្តសៀមរាប
ពេលវេលា : ថ្ងៃសៅរ៍ ទី៧ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៨
ម៉ោង៧.៣០ព្រឹក ដល់ម៉ោង១២.០០ថ្ងៃត្រង់
ប្រសិនបើ កវី អ្នកនិពន្ធ លោក លោកស្រី នាងកញ្ញាចាប់អារម្មណ៍ និងមានបំណងចង់ចូលរួម សូមអញ្ជើញចុះឈ្មោះចាប់ពី ថ្ងៃផ្សាយដំណឹងនេះតទៅ នៅទីស្នាក់ការសមាគមអក្សរសិល្ប៍នូហាច ក្នុងវិទ្យាស្ថានពុទ្ធសាសនបណ្ឌិត្យ រាជធានីភ្នំពេញ ឬទាក់ទងនៅសាកលវិទ្យាល័យអង្គរ ខេត្តសៀមរាប។
ព័ត៌មានបន្ថែមសូមទំនាក់ទំនងទូរស័ព្ទ៖ ០២៣ ៣៥៥ ៤៨៤, ០១១ ៧៦៥ ៦៣៦, ០១១ ៩៥៥ ៥៩៩
សូមអរគុណ!
សម្លេងសាដៀវ ឧសភា 4, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in ទឹកខ្មៅកវី, សៀវភៅល្អៗ.19 comments
សាដៀវជាឧបករណ៍ តន្ត្រី មួយ ប្រភេទ មាន ខ្សែ លួស ស្ពាន់តែ មួយ មាន សម្បក ឃ្លោក មួយ កំណាត់ទ្រភ្ជាប់ ពី ក្រោម ដង មាន ប៉ោលសម្រាប់ រឹត ឬ បន្ធូរខ្សែ ជា គ្រឿង ដេញ មាន សូរស័ព្ទ មូលរងំ ។ តន្រ្តី ករ ដែល ចេះ ដេញ ស្តាប់ ទៅ ពិរោះលន្លង់ លន្លោច ណាស់។តំណរៀង មកគេ និយម ហៅថា «ដេញសាដៀវ »។ ខ្លះ ថា «ដេញ ឯកតន្ត្រី»។
សាដៀវ,ខ្សែដៀវឬសាយ ដៀវ នេះ មាន អាយុរាប់ ពាន់ ឆ្នាំមកហើយ នៅ ក្នុង សង្គម កម្ពុជា យើង ។ ឧបករណ៍នេះ មាន ឆ្លាក់ រូបភាពជាប់ នឹង ក្បាច់ ផ្តែរ រចនាបថសម្បូរព្រៃគុក នៅ សតវត្សទី៧ ឆ្លាក់ នៅ ជញ្ជាំង ប្រាសាទបាយ័ន ប្រាសាទអង្គរវត្ត ដែលបានកសាង តាំងពី សតវត្សទី៩ រហូត ដល់ សតវត្សទី១៣។
សាដៀវប្រគុំ សូរសម្លេង មិន រាបសារ ដូច ឧបករណ៍ដទៃ ទៀត ទេ គឺ ប្រគុំ ចេញ សំឡេង ផ្តក់ មុខ ផ្តក់ ក្រោយ ឮសូរ លេច ធ្លោ ជាង គេ ក្នុង ចំនោម ឧបករណ៍ដទៃ។ វាមាន សារៈសំខាន់ ណាស់ ក្នុង សង្គម ខ្មែរ ដូច្នេះ ទើប បុព្វបុរស យើង យក មក ឆ្លាក់ ជាប់នឹង ជញ្ជាំង ប្រសាទនានា។ បើយើង ឃើញ រូប ភាព នៅ លើ ជញ្ជាំង ប្រាសាទ បែបណា នោះ បច្ចុប្បន្ននេះ រូប រាង សាដៀវ នៅ តែ រក្សា រូប រាង ដើម ដដែល។ នៅ សតវត្ស ទី ២០ នេះ លោក តា ភិរម្យ ង៉ុយ កវី ដ៏ កំពូល កេះ សាដៀវ ផង ច្រៀង ផង ពី កន្លែង មួយ ទៅ កន្លែង មួយ រហូត ដល់ លោក មរណភាព(១៨៦៥-១៩៣៦)។
តាម វចនានុក្រម សម្តេចព្រះ សង្ឃរាជ ជួនណាត បានបញ្ជាក់ ប្រាប់ថា ពាក្យ សាដៀវ ឬ សាយ ដៀវ នេះ ជាពាក្យ សៀម(សាយ=ខ្សែ, ដៀវ=មួយ) និង បានបញ្ជាក់ ថា គួរហៅខ្សែមួយ ឬ ឯកតន្រ្តីវិញ។
ស្តាប់សូរ សាដៀវ
១. ស្តាប់ ភ្លេង សាដៀវសូរស័ព្ទទូងៗ
ដេញស្អំដើម ទ្រូង បំពេរ ជាតិ ខ្មែរ
ឲ្យ ឮឲ្យចាំបណ្តាំពុក ម៉ែ
ផ្តាំឲ្យ កូន ថែ មាតុភូមិ កម្ពុជា។
២. សាដៀវ ថ្នាក់ ថ្នម អម ដោយ ឈើប៉ី
ច្រៀង ដាស់ ប្រុស ស្រី ដែល ធ្លាប់ វេទនា
ភ្ញាក់ ឡើង សាង ជាតិ ឲ្យ បាន គ្រប់គ្នា
កុំនៅរេរានាំគ្នាមូលមិត្ត។
៣. ប្រទេសឈានបានរុង រឿង ថ្កុំថ្កើង
ត្រូវ ខំឈានឡើង សាមគ្គីរួម ចិត្ត
ភ្ញាក់ រឭកខ្ពស់ស្មោះត្រង់ស្នេហ៍ស្និទ្ធ
ខុសត្រូវ ចេះគិត ត្រង់ទៅ ត្រង់ មក។
ម៉ៅ អាយុទ្ធ
១៩៧៩
បញ្ជាក់ៈ
- ប្រភពៈ សៀវភៅ«សម្លេងសាដៀវ» ម៉ៅ អាយុទ្ធ, ២០០៦, និង«វចនានុក្រមខ្មែរ» សម្តេចជួន ណាត, ១៩៦៧
- ពាក្យ«សម្លេង»សរសេរខុសទេ, ពាក្យត្រូវគឺ «សំឡេង», ការដែលខ្ញុំសរសេរ«សម្លេង» ដោយហេតុគោរពស្នាដៃអ្នកនិពន្ធប៉ុណ្ណោះ។
សេណារីយោរឿង«អាត់បី»សេកង់ទី៧ ឧសភា 2, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in រៀនធ្វើកុន, សេណារីយោ(នាដកថា).7 comments
សេកង់ទី៧
ពេលវេលាៈ យប់ដដែល
ទីកន្លែងៈ ផ្ទះលីឡា
តួសម្តែងៈ ពិសិដ្ឋ, លីឡា
សម្លៀកបំពាក់ៈ ពិសិដ្ឋខោអាវកំប្លេដំណេក, លីឡាអាវរ៉ូបដំណេក
-យប់ដដែល នៅក្នុងបន្ទប់ដំណេកនៃភូមិគ្រឹះដ៏ទំនើបមួយ លោកសិដ្ឋស្លៀកពាក់ខោអាវដំណេក អង្គុយផ្អែកខ្នងនឹងក្បាលគ្រែដាក់ខ្នើយឱបលើភ្លៅ កំពុងចុចប្រដាប់បញ្ជាប្តូរបុស្ត៍ទូរទស្សន៍មើល។
-នារី ក្មេង ស្អាត ឆើត ឆាយ ម្នាក់ ពាក់ អាវ ដំណេក ចេញ ពីបន្ទប់ ទឹក កំពុង ដោះ ប្រដាប់ ក្តោប សក់ កុំ ឲ្យ ទទឹក ដាក់ នៅ លើ ទូ សម្អាង រួច រលាស់ សក់ ចូល មក អង្គុយ ប្រកៀក លោក សិដ្ឋ ញញឹម ម្ញ៉ិក ម្ញ៉ក់
លីឡាៈ បងមកនៅជាមួយអូនរាល់យប់បែបនេះ លោកស្រីផ្ទះធំមិនខឹងទេអ្ហេះ?
-សិដ្ឋញញឹមស្ងួតងាកមកឱបថើបលីឡា
សិដ្ឋៈ មនុស្សមានកំហុសរាប់មិនអស់ដូចគេនោះ មានសិទ្ធិស្អីមកហួងហែងបង? បងសុខចិត្តរស់នៅ បិទបាំងមុខមាត់រៀងខ្លួនជាង២០ឆ្នាំ ចាត់ទុកថាបងល្អបំផុតហើយ!
-លីឡាផ្តេកក្បាលលើទ្រូងពិសិដ្ឋ
លីឡាៈ បើបងគិតរឿងមុខមាត់យ៉ាងនេះ ពេលណាទើបអូនបានធ្វើជាភរិយាពេញមុខរបស់បងនោះ?
-សិដ្ឋកៀកចង្កេះលីឡា
សិដ្ឋៈ ពេញមុខឬមិនពេញមុខ វាមិនសំខាន់ទេ សំខាន់ត្រង់ថាបេះដូងបងនៅ ជាមួយអ្នកណា?
-លីឡាញញឹមស្រស់ គេឱបគ្នាយ៉ាងណែន សិដ្ឋបបោសអង្អែលលីឡាដោយភាពថ្នាក់ថ្នមរមៀលពេញគ្រែ
-លោកស្រីផានីអង្គុយសិតសក់បង្អូសក្រាសមួយៗសម្លឹងខ្លួនឯងក្នុងកញ្ចក់ទូសម្អាងមុខស្រពោន
-ឃើញរូបភាពភ្លឹបភ្លែត ម្តងឃើញរូបសិដ្ឋកំពុងប្រលែងប្រពន្ធក្មេង ម្តងឃើញផានីអង្គុយចុះយឺតៗលើគ្រែ លូកដៃអង្អែលខ្នើយមួយគូថ្នមៗ ទឹកមុខឈឺចាប់ក្រៀមក្រំ
-ឃើញសិដ្ឋឱបថើបលីឡា ឃើញផានីប្រាសខ្លួនដេកស្រវាទាញខ្នើយឱបមកលើទ្រូង ទឹកភ្នែកហូរស្រក់យឺតៗពីរង្វង់ភ្នែក
Questions about Khmer cinema មេសា 29, 2008
Posted by អាចម៍ផ្កាយ in ដំណឹងផ្សេងៗ, ភាពយន្តវីដេអូ.2 comments
I am doing another article about Khmer cinema and I was wondering if you could answer some questions for me. Don’t worry about grammar or spelling or anything, just if you could give me some answers that would be good. I won’t use your name in the story.
- when you are in Cambodia do you like to go to the cinema? Why or why not?
- do you watch more DVDs instead of cinema?
- when you watch DVD what country are they usually from? Do you prefer Khmer, American or some other country?
- I think I sent you email about Tim Pek an Australian Khmer who made a movie about the Khmer Rouge. In the movie a Khmer refugee in Australia discovers that her father’s killer is also alive in Australia and she has to decide if she should forgive him or kill him. Do you think this is an important movie? Would you want to see that movie?
- Do you think it is good for Khmer young people to see a movie like this and to know about the Khmer rouge history?
- Most Khmer movies are only love stories, kung fu, or really silly comedy. Why is that?
- Do you think Khmer really only like the simple sappy silly movies or do you think the censorship keeps the movies stupid? Or do you think that the people just don’t know any other kind of movie and maybe if they could see a different kind of movie they would like it.
- Talk about Khmer Rouge movies that have been made in Cambodia to date. Until now, what kind of movies have been made about Khmer Rouge?
- have any movies been made dealing with the aftermath or the feelings people had after Khmer rouge or dealing with modern Cambodia ?
- do you think the Khmer rouge is too recent and people are afraid to think about it or make movies about it?
- when I am talking to Khmer young people obviously they all know the Khmer rouge happened, but they don’t seem to know any dates or names or events or history. I speak Khmer a lot better now than I did when we were filming together and yet I still hire a translator to help me out. But I always find the translators know nothing about Cambodian history. Is this also the experience you have dealing with Khmers in Cambodia ? Why do you think this is? Do Khmer youngsters growing up in Australia know their cultural history?
- how much is a ticket cost in Cambodia ? And how much money does it cost to make the average movie? And how much does a movie have to earn to be considered a success?
- Every Khmer movie I have ever seen is either filmed at riverside in Phnom Penh or in the rice farming village. There isn’t a lot of visual difference from movie to movie. Even period pieces are filmed in exactly the same locations just with different costumes. Do Khmer people notice this? Do they prefer it this way or would they be interested to see something different?
- Is there any reason that the government or others wouldn’t want your movie shown in Cambodia ?
Get Antonio’s books at amazon.com
The Monk from Brooklyn
Bikes, Boats, and Boxing Gloves
The Desert of Death on Three Wheels
Adventures in Formosa
អាចម៍ផ្កាយ
